2012ko Jokabide Egokien Kodeari buruzko informazioa
Baliabiderik gabeko zordunen hipoteka-zorraren berregituraketa.
2022ko azaroaren 22ko 19/2022 Errege Dekretu-legeakBeste webgune batera birbideratuko zara interes-tasen igoerak arintzeko Jokabide Egokien Kode bat ezartzeaz gain, etxebizitza ohikoaren gaineko hipoteka-maileguetan (CBP 2022), eta hipoteka-maileguen merkatuaren hobekuntzarako beste neurri egiturazko batzuk hartzeaz gain, 2012ko martxoaren 9ko 6/2012 Errege Dekretu-legeaBeste webgune batera birbideratuko zara ere aldatzen du, baliabiderik gabeko hipoteka-zordunen babeserako premiazko neurriei buruzkoa (CBP 2012).
CBP 2012-ak, zailtasun berezian dauden pertsonei ("bazterketa-muga") hipoteka-zorra birzuzentzeko mekanismo batzuk ezartzen dizkie. Aldi berean, hainbat fasetako Jokabide Egokien Kode bat ezartzen du. Lehenengo fasea, hipoteka-zorra bideragarri birzuzentzera bideratua; bigarren neurria, lehenengoa nahikoa ez bada, erakundeak zorra kentzeko eskaintza egitea; eta hirugarrena, zorra behin betiko ezeztatzeko aukera ematen du, ordezko neurri baten bidez (zor horren ordainketa ematea).
Jarraian, CBP 2012an aurreikusitako neurriak zein kasutan eska ditzakezun azalduko dizugu.
Kontuan izan neurri hau zailtasun berezian dauden pertsonei soilik eragingo diela. Jarraian, eskaera kudeatu aurretik kontuan hartu beharreko alderdi garrantzitsuenak zehazten dizkizugu.
Zein produkturi eragiten dio CBP 2012ak?
1.- Pertsona fisikoaren izenean dagoen mailegu/kreditu bat, ohiko etxebizitzaren gaineko hipoteka-bermearekin, eta zorduna "bazterketa-mugan" dagoena, eta CBP 2012 indarrean sartzen den egunean indarrean daudenak edo ondoren sinatzen direnak.
Babes-neurri hauek zordun nagusiaren hipoteka-bermepeko fiadore eta abal-emaileei ere aplikatu ahal izango zaizkie, euren ohiko etxebizitzari dagokionez, eta hipoteka-zordunarentzat ezarritako baldintza berberetan. Gainera, "bazterketa-mugan" dauden fiadore, abal-emaile eta hipoteka-emaile ez-zordunek eskatu ahal izango dute erakundeak zordun nagusiaren ondarea agortu dezala, zordunari, hala badagokio, Jokabide Egokien Kodeko neurriak aplikatu aurretik, bermatutako zorra eskatu aurretik, nahiz eta salbuespen-onuraren alde egin izan duten.
2.- Hipotekatutako higiezinaren eskuraketa-prezioa ezin izango da gainditu higiezinaren azalera bider Etxebizitza Librearen Prezioen Indizeak, Sustapen Ministerioak higiezina eskuratu zen urtean eta probintzian emandako metro koadroko batez besteko prezioaren %20, 300.000€-ko muga absolutuarekin. 1995. urtea baino lehen eskuratutako higiezinek 1995. urteko batez besteko prezioa hartuko dute erreferentziatzat.
Zertan datza CBP 2012?
“Bazterketa-mugan” zaudela egiaztatzen baduzu, honako neurri hauek eskura ditzakezu:
1. Hipoteka-exekuzioaren aurreko neurriak: zorra birzuzentzea:
Erakundeari eskatu ahal izango diozu, etxebizitzaren enkantearen iragarkia egin arte, exekuzio-prozedura batean bazaude, zure hipoteka-zorra birzuzentzea, epe ertain eta luzera bideragarritasuna lortzeko. Horretarako, geroago adierazitako dokumentazioa aurkeztu beharko duzu. Eskaera eta dokumentazio osoa aurkeztu eta hilabeteko epean, baldintzak betetzen dituzula egiaztatzen baduzu, erakundeak Birzuzentze Plana jakinaraziko dizu, eta bertan neurriak elkarrekin aplikatzearen ondorio finantzarioak zehaztuko dira. Aurrekoaz gain, edozein unetan aurkeztu ahal izango duzu Birzuzentze Planaren proposamen bat, eta erakundeak aztertu beharko du; ukatzen badu, arrazoiak jakinarazi beharko dizkizu.
a).- Birzuzentze Planak honako neurri hauek elkarrekin aplikatzea aurreikusten du, baldin eta hipoteka-kargak familia-errentaren gainean duen ahaleginaren igoera 1,5 edo handiagoa bada eta familia-unitatea "bazterketa-muga" atalean zehaztutako zaurgarritasun bereziko egoeran badago:
Kapital-amortizazioaren gabezia 5 urtez aplikatzea. Epe horretako kuoten kapitala, maileguaren amaieran kuota bakar batean ordaindu ahal izango da, edo gainerako kuotetan banatu, edo bi sistemak konbinatu.
Zorraren amortizazio-epea 40 urtera arte luzatzea, mailegua ematen denetik aurrera kontatuta.
Interes-tasa Euriborra gutxiago %0,10 izango da 5 urteko gabezia-epean. Interes finkoko maileguetan, egungo interes finkoa aplikatuko da gabezia-epean.
b).- Birzuzentze Planak honako neurri hauek elkarrekin aplikatzea aurreikusten du, baldin eta hipoteka-kargak familia-errentaren gainean duen ahaleginaren igoera 1,5 baino txikiagoa bada eta familia-unitatea EZ badago "bazterketa-muga" atalean zehaztutako zaurgarritasun bereziko egoeran:
Kapital-amortizazioaren gabezia 2 urtez aplikatzea. Epe horretako kuoten kapitala, maileguaren amaieran kuota bakar batean ordaindu ahal izango da, edo gainerako kuotetan banatu, edo bi sistemak konbinatu.
Zorraren amortizazio-epea 7 urtera arte luzatzea, 40 urteko epea gainditu gabe, mailegua ematen denetik aurrera kontatuta.
Gabezia-epean aplikatuko den interes-tasak maileguaren balio garbiaren %0,5eko murrizketa ekarriko du, indarrean dagoen araudiaren arabera. Interes finkoko maileguetan, egungo interes finkoa aplikatuko da gabezia-epean.
c).- Beste onura batzuk:
Edozein kasutan, a) eta b) atalean bazaude, interes-tasaren jaitsiera mugatzen duten klausulak ez dira aplikatuko hipoteka-maileguaren kontratuan, baldin badaude.
Gainera, erakundeak zure zor guztiak bateratu ahal izango ditu.
Berandutze-interesa moderatuko da, eta mailegu edo kredituaren interes ordaintzaileari %2 gehituko zaio ordaindu gabeko kapitalaren gainean.
Era berean, ez da konpentsazio-kosturik izango birzuzentze-plana onartu eta hurrengo 10 urteetan hipoteka-mailegua edo kredituaren amortizazio aurreratua eskatzen bada.
Erakundeak ohartaraziko du, hala badagokio, birzuzentze-plana bideraezina dela, hau da, hileko hipoteka-kuota familia-unitateko kide guztiek jasotzen dituzten diru-sarreren %50 baino handiagoa denean.
CBP 2012ren babesean birzuzentze-plan batean zorduna bazara, kapital-amortizazioaren gabezia-epea amaitu bada eta "bazterketa-mugan" bazaude, bigarren birzuzentze-plan bat eskatu ahal izango duzu, kapital-amortizazioaren gabezia 5 urtekoa izango da eta dagokion interesa (Euriborra gutxiago %0,10 aldakorrean edo egungo interes finkoa finkoan). Kasu honetan, eskaera berria egin eta hilabeteko epean, erakundeak zure solbentzia eguneratuko du eta, bideragarria bada, CBP 2012ko baldintzen arabera birzuzentze-plan berria egingo du.
d).- Zorra birzuzentzeko neurriak formalizatzea:
1. atal honetan aurreikusitako neurriak eskritura publiko bidez formalizatu beharko dira, Notarioaren aurrean sinatuta eragile guztiek. Novazio-eskritura hori dagokion Jabetza Erregistroan inskribatu beharko da. Eskritura hori dagokion Jabetza Erregistroan inskribatzeak eragin osoa izango du, hala badagokio, tarteko hartzekodunen aurrean, haien baimenik gabe ere.
Notarioaren aurrean formalizatzeak eta Novazio-eskritura dagokion Jabetza Erregistroan inskribatzeak sortzen dituen gastu guztiak erakundearen kontura izango dira.
2. Neurri osagarriak: kitatzea
a).- Aurreko neurriak bideraezinak badira, zorra kitatzea eskatu ahal izango duzu, eta erakundeak onartu edo ukatu ahal izango du birzuzentze-plana bideraezina dela egiaztatu eta hilabeteko epean(*).
(*) Birzuzentze-plana bideraezina dela ulertuko da, hileko hipoteka-kuota familia-unitateko kide guztiek jasotzen dituzten diru-sarreren %50 baino handiagoa denean.
b).- Kitapenaren zenbatekoa zehazteko, erakundeak kalkulu-metodo hauetako bat erabiliko du eta, betiere, lortutako emaitzak jakinaraziko dizkizu, kitapena onartu edo ez erabaki arren:
i. %25eko murrizketa.
ii. Zordunak ordaindutako kuoten eta zor osoaren arteko proportzio bera duen kapitalaren arteko diferentziaren adinako murrizketa.
iii. Etxebizitzaren egungo balioaren eta hasierako tasazio-balioari, emandako maileguaren diferentziaren bikoitza kenduta, ateratzen zaion balioaren arteko diferentziaren erdiaren adinako murrizketa, betiere lehenengoa bigarrena baino txikiagoa bada.
c).- Neurri hau ere eskatu ahal izango duzu hipoteka-exekuzio prozedura batean bazaude eta enkantearen iragarkia egin bada, eta, "bazterketa-mugan" egonda, ezin baduzu ordainketa ematea eskatu etxebizitzak hipoteka ondorengo kargak dituelako.
Erakundeak ez du zertan onartu behar.
3. Hipoteka-exekuzioaren ordezko neurriak: Ohiko etxebizitzaren ordainketa ematea.
a).- Birzuzentzea eta, hala badagokio, neurri osagarriak bideraezinak badira, eta eskaera egin eta hogeita lau hilabeteko epean, ohiko etxebizitzaren ordainketa ematea eskatu ahal izango duzu. Kasu hauetan, erakundeak zure aldetik hipotekatutako ondasuna onartu beharko du, erakundeari edo guk izendatutako hirugarren bati, eta zorra behin betiko ezeztatuko da.
b).- Birzuzentze-plana onartuta eta indarrean baduzu, eta birzuzentze-eskaera egin eta hogeita lau hilabete igaro ondoren ordainketak egiteko ezintasuna ikusten baduzu, eskaera hau ere egin ahal izango duzu. Kasu honetan, erakundeak baloratuko du zure aldetik hipotekatutako ondasuna onartzea, erakundeari edo guk izendatutako hirugarren bati, eta zorra behin betiko ezeztatuko da.
c).- Ordainketa emateak hipoteka-zor osoa eta zure eta hirugarrenen erantzukizun pertsonalak ezeztatzea ekarriko du erakundearen aurrean zor berberagatik.
d).- Hala eskatzen baduzu, ordainketa ematea eskatzean, 2 urtez etxebizitzan alokairuan egon ahal izango zara, eta urteko errenta zor osoaren %3 izango da ordainketa ematean. Epe horretan errenta ez ordaintzeak %10eko berandutze-interesa sortuko du.
2 urteko kontratu-epea igaro ondoren, errentariak etxebizitza utzi ezean, jabeak kaleratze-prozedura has dezake, eta ordaindu gabeko errenta gisa merkatu-errenta eskatuko da etxebizitza behar ez bezala okupatuta egon den hilabeteetan.
e).- Etxebizitza saltzean sortutako plusbalien zati bat lagatzeko akordioa egin dezakegu, zuk salmentan laguntza ematearen truke.
f).- Neurri hau ez da aplikatuko enkantearen iragarkia egin den exekuzio-prozeduretan, edo etxebizitzak hipoteka ondorengo kargak dituen kasuetan.
g).- Ordainketa ematearen neurri hau soilik aplikatu ahal izango zaie hipoteka-zorren bermepean emandako mailegu edo kredituetan, baldin eta hipotekatutako higiezinaren eskuraketa-prezioa ez bada gainditzen higiezinaren azalera bider eskuraketa-urteko eta probintziako batez besteko prezioa, 250.000€-ko muga absolutuarekin. 1995. urtea baino lehen eskuratutako higiezinek 1995. urteko batez besteko prezioa hartuko dute erreferentziatzat.
Zer da "bazterketa-mugan" egotea?
1.- "Bazterketa-mugan" zaudela ulertuko da, baldin eta aldi berean honako egoera hauek guztiak betetzen badira:
a. Zure familia-unitateko kideen (**) diru-sarrera guztiek ez dutela gainditzen honako muga hauek:
i. Oro har, hiru (3) aldiz Errenta-Efektu Anitzeko Adierazle Publikoaren (IPREM) urteko hamalau ordainsari (aurrerantzean IPREM) (***).
ii. Muga hau lau (4) aldiz IPREM izango da, familia-unitateko kideren batek %33ko desgaitasun aitortua, mendekotasun-egoera edo lan-jarduera bat egiteko ezintasun iraunkorra aitortua badu.
iii. Muga bost (5) aldiz IPREM izango da, hipoteka-zorduna garun-paralisia, gaixotasun mentala edo desgaitasun intelektuala duen pertsona bada, %33ko desgaitasun aitortua badu, edo desgaitasun fisiko edo sentsoriala duen pertsona bada, %65eko desgaitasun aitortua badu, baita gaixotasun larria duen pertsona edo haren zaintzailea ere, lan-jarduera bat egiteko ezintasun aitortua badu.
(**) Zordunak, bere ezkontideak (legez bananduta ez dagoena) edo izena emanda dagoen bikotekideak eta etxebizitzan bizi diren seme-alabek, adina edozein dela ere, barne hartzen ditu, baita tutoretza, zaintza edo harrera harremana dutenak ere.
(***)2023ko IPREM HILEKOA= 600€. 2023ko IPREM URTEKOA (ordainsari berezien prorrata barne)= 8.400 €. 2023ko IPREM hirukoitza= 25.200 €.
b. Azken 4 urteetan, eskaera egin aurretik, zure familia-unitateak egoera ekonomikoan aldaketa esanguratsua izan duela etxebizitza eskuratzeko ahaleginari dagokionez, edo epe horretan familia-zaurgarritasun bereziko egoerak gertatu direla.
Familia-zaurgarritasun bereziko egoeratzat hartzen dira:
1.º Familia ugaria, indarrean dagoen legeriaren arabera.
2.º Seme-alabak dituen guraso bakarreko familia-unitatea.
3.º Adingabe bat dagoen familia-unitatea.
4.º Familia-unitateko kideren batek %33ko desgaitasun aitortua, mendekotasun-egoera edo lan-jarduera bat egiteko ezintasun iraunkorra aitortua badu.
5.º Etxebizitza berean bizi diren eta hipoteka-titularrarekin edo haren ezkontidearekin hirugarren mailako odolkidetasun edo ezkontza-lotura duten pertsonak, eta desgaitasun, mendekotasun edo gaixotasun larria dutenak, aldi baterako edo iraunkor lan-jarduera bat egiteko ezintasun aitortua badutela.
6.º Genero-indarkeriaren edo sexu-esplotazioaren biktima dagoen familia-unitatea.
7.º Hirurogei urtetik gorako zorduna, nahiz eta a) letran familia-unitatetzat hartzeko baldintzak ez bete.
c. Hipoteka-kuota familia-unitateko kide guztiek jasotzen dituzten diru-sarrera garbien %50 baino handiagoa izatea. Portzentaje hori %40 izango da, aurreko a) letrako bigarren paragrafoan aurreikusitako egoerak dituzten kideak badaude.
Aurreko a) eta b) letrei dagokienez, %33ko desgaitasuna dutenak direla ulertuko da, Gizarte Segurantzako pentsiodunak baldin badira eta ezintasun iraunkor oso, absolutu edo baliaezintasun handiko pentsioa aitortua badute, eta klase pasiboetako pentsiodunak baldin badira eta zerbitzua egiteko ezintasun iraunkorragatik edo baliogabetasunagatik erretiro-pentsioa aitortua badute.
2.- CBP 2012an aurreikusitako neurri osagarri eta ordezkoak aplikatzeko, gainera, honako baldintza hauek bete beharko dira:
a) Familia-unitateko kide guztiek ez izatea zorra ordaintzeko nahikoa izango diren bestelako ondasun edo eskubide patrimonialik.
b) Hipoteka-bermepeko mailegu edo kreditu bat izatea, zordunaren edo zordunen jabetzako etxebizitza bakarraren gainean, eta etxebizitza hori eskuratzeko emana izatea.
c) Beste bermerik ez izatea, ez erreala ez pertsonala, edo badaude, ez izatea zorra ordaintzeko nahikoa izango diren bestelako ondasun edo eskubide patrimonialik.
d) Familia-unitateko kide ez diren kodeudunak badaude, aurreko a), b) eta c) ataletan ezarritako egoeretan egon beharko dute.
Zer dokumentazio behar dut CBP 2012 eskatzeko?
Aurreko atalean aipatutako egoerak erakundearen aurrean egiaztatu beharko dira, honako dokumentazio hau aurkeztuta:
a. Familia-unitateko kideek jasotako diru-sarrerak:
Errenta-ziurtagiria, eta hala badagokio, Ondarearen gaineko Zergaren aurkezpenari buruzko ziurtagiria, AEATek edo, hala badagokio, autonomia-erkidegoko organo eskudunak emana, azken zerga-ekitaldiari dagokionez.
Azken 3 nomina.
Prestazioak kudeatzen dituen erakundeak emandako ziurtagiria, langabeziagatik jasotako prestazio edo subsidioen hileko zenbatekoa jasotzen duena.
Gizarte-soldaten, gizarteratzeko gutxieneko errenten, gutxieneko bizitza-sarreraren edo antzeko gizarte-laguntzen ziurtagiri egiaztatzailea, Estatuko, autonomia-erkidegoetako eta tokiko erakundeek emana.
Norberaren konturako langilea izanez gero, jarduera uzteagatik prestazioa jasotzen ari bada, organo kudeatzaileak emandako ziurtagiria, jasotako hileko zenbatekoa adierazten duena.
b. Etxebizitzan bizi diren pertsonen kopurua:
Familia-liburua edo izen-emate gisa bikotekide gisa inskripzioaren egiaztagiria.
Etxebizitzan erroldatutako pertsonen errolda-ziurtagiria, dokumentazio egiaztatzailea aurkezteko unean eta aurreko sei hilabeteetan erroldatutako pertsonak adierazten dituena.
Desgaitasun, mendekotasun edo lan-jarduera bat egiteko ezintasun iraunkorraren deklarazioa.
c. Ondasunen titulartasuna:
Familia-unitateko kide bakoitzari dagokion Jabetza Erregistroak emandako titulartasun-ziurtagiriak.
Ohiko etxebizitzaren salerosketa-eskriturak, baita hipoteka-bermea eratzeko eskriturak eta ondorengo aldaketak, eta, hala badagokio, gainerako berme pertsonal edo errealen egiaztagiriak.
d. Erantzukizunpeko adierazpena, "bazterketa-mugan" egoteko eskatzen diren baldintzak betetzen direla egiaztatzen duena, CBP 2012aren jarraipenerako sortutako Kontrol Batzordeak onartutako eredua erabiliz (****)
(****) Eredu hori hemen klik eginez lor dezakezuBeste webgune batera birbideratuko zara
Nola eta noiz arte eska dezaket CBP 2012?
Beharrezko dokumentazio guztia aurkezten baduzu, eta "bazterketa-mugan" zaudela egiaztatzen baduzu, adierazitako neurriak eska ditzakezu, betiere erakundea CBP 2012ra atxikita badago eskaera egiten duzun unean.
Horretarako, bete ezazu online eskaera-inprimaki hau.Beste webgune batera birbideratuko zara
Izapidearekin jarraitzeko, zure ABANCA bulegoan eskaera-inprimakia sinatu beharko duzu, eta, aldi berean, beharrezko dokumentazio guztia aurkeztu ("bazterketa-mugan" egoteko baldintzak betetzen direla egiaztatzen duen Erantzukizunpeko Adierazpena barne).
Banku Mugikorra edo Banku Elektronikoa kontratatuta baduzu, CBP 2012 Eskaera-inprimakia eta Erantzukizunpeko Adierazpena urrutiko sinaduraren bidez sinatzeko aukera dago.
Beharrezko dokumentazio guztia eta Eskaera-inprimakia aurkeztea ezinbestekoa da zure eskaera izapidetzen hasteko. Mesedez, egiaztatu ondo erantsi dituzula dokumentuak.
Noiz jakingo dut CBP 2012ko ordezko neurriren bat aplikatzeko egokia naizen?
CBP 2012 eskaera eraginkorra izango da beharrezko dokumentazio guztia aurkezten duzunean eta "bazterketa-mugan" zaudela egiaztatzen denean.
Adibidez, eskaera eta beharrezko dokumentazioa aurkezten badituzu eta ekainaren 24an egiaztatzen bada hautagarria zarela, hurrengo kuota, neurri berriak kontuan hartuta, uztailari dagokiona izango da, mailegua ordainketan eguneratuta badago.
Baldintzak betetzen dituzun eta CBP 2012an aurreikusitako ordezko neurrien onuradun izan zaitezkeen edo, hala badagokio, onura horiek jasotzeko ezintasuna azaltzen duten arrazoiak jakinaraziko dizkizugu garaiz.
Higiezinen hipoteka-zorra birzuzentzeko neurrien eskaera okerraren ondorioak
Neurri hauen aplikazio okerrak honako ondorio hauek izango ditu:
Hipoteka-bermepeko kreditu edo mailegu baten zordunak, birzuzentze-neurrien eta CBP 2012-aren aurreikuspenen onuradun izan bada, aurrez adierazitako baldintzak bete gabe, eragindako kalte eta galerengatik erantzule izango da, baita neurri hauek aplikatzeak sortutako gastu guztiengatik ere, zordunaren jokabideak sor ditzakeen bestelako erantzukizunei kalterik egin gabe.
Kalte, galera eta gastuen zenbatekoa ez da inoiz izango araua aplikatzeagatik bidegabe lortutako onura baino txikiagoa.
Era berean, erantzukizuna izango du zordunak, borondatez eta nahita, "bazterketa-mugan" kokatu edo bertan mantentzen saiatzen bada neurri hauek aplikatzeko asmoz, eta egoera hori egiaztatzea mailegu edo kredituaren erakundeari dagokio.
Beste kontuan hartzeko alderdi batzuk
CBP 2012an ezarritako neurriren bat ezartzen duen kontratuaren formalizazioa ez da izango 2019ko martxoaren 15eko 5/2019 Legearen 10, 11, 12, 14 eta 15. artikuluetan eta lehen xedapen iragankorraren 2. atalean aurreikusitakoaren mende, kreditu higiezinen kontratuei buruzko araudia.