Información sobre o Código de Boas Prácticas 2022

Alivio da carga hipotecaria debido á subida dos tipos de xuro.

REMATADO 31-12-2025. Só pode ser solicitado por debedores residentes en municipios afectados pola DANA en 2024, ata o 30-06-2026.

    A raíz do impacto da subida dos tipos de xuro na situación financeira das familias con hipotecas a tipo variable, e con motivo da publicación do Real Decreto-lei 19/2022 do 22 de novembroSerás redirixido a outro sitio web polo que se establece un Código de Boas Prácticas para aliviar a subida dos tipos de xuro en préstamos hipotecarios sobre vivenda habitual (NCBP 2022), modifícase o Real Decreto-lei 6/2012, do 9 de marzo, de medidas urxentes de protección de debedores hipotecarios sen recursos (CBP 2012), e adóptanse outras medidas estruturais para a mellora do mercado de préstamos hipotecarios, e Resolución do 23 de novembro de 2022Serás redirixido a outro sitio web, da Secretaría de Estado de Economía e Apoio á Empresa, pola que se publica o Acordo do Consello de Ministros do 22 de novembro de 2022, polo que se aproba o Código de Boas Prácticas de medidas urxentes para debedores hipotecarios en risco de vulnerabilidade, (modificado pola Resolución do 27 de decembro de 2023 da Secretaría de Estado de Economía e Apoio á empresa pola que se publica o Acordo do Consello de Ministros do 27 de decembro de 2023 para a modificación do Código de Boas Prácticas de medidas urxentes para debedores hipotecarios en risco de vulnerabilidade).

    Este Código estivo en vigor ata o 31-12-2025

    Xa non é posible acollerse ao NCBP 22, agás as persoas físicas residentes nalgunha das localidades incluídas no anexo do Real Decreto-lei 6/2024, do 5 de novembro, polo que se adoptan medidas urxentes de resposta ante os danos causados pola Depresión Aislada en Niveis Altos (DANA) en diferentes concellos entre o 28 de outubro e o 4 de novembro de 2024, nese caso poderás solicitar as medidas alternativas do NCBP 2022 ata o 30 de xuño de 2026 e contámosche en que casos poderás solicitar a aplicación das medidas alternativas contempladas no NCBP 2022.

    Nese caso, ten en conta que esta medida só afectará ás persoas que se atopen en situación de vulnerabilidade económica debido ao impacto das subidas do tipo de xuro. A continuación, detallámosche os aspectos máis relevantes que debes ter en conta antes de xestionar unha solicitude, que poderás presentar na túa oficina de Abanca.

    A que produtos afecta o NCBP 2022?

    Préstamo/crédito a tipo de xuro variable titularidade persoa física con garantía hipotecaria sobre a vivenda habitual do debedor ou do hipotecante non debedor, formalizado con anterioridade ao 31.12.2022, e cuxo prezo de adquisición non exceda de 300.000 euros.

    En que consiste o NCBP 2022?

    Se cumpres as condicións de elixibilidade, poderás optar por novar o teu préstamo hipotecario a algunha das seguintes medidas alternativas:

    a. Ampliación do prazo total do préstamo ata un máximo de 7 anos.

    b. Fixar a cota no seu importe a 1 de xuño de 2022 (ou no importe da primeira cota para aqueles préstamos nos que esta se cargue con posterioridade a esa data), por un período de 12 meses desde o momento en que se realice a novación a través dunha carencia total ou parcial do principal, salvo que a carencia total do principal non sexa suficiente para fixar a cota nese importe, nese caso aplicarase unicamente unha carencia total do principal. O principal non amortizado devindicará xuros a un tipo de xuro tal que supoña unha redución do 0,5% do valor actual neto do préstamo de acordo coa normativa vixente.

    a+b. Ampliación do prazo total do préstamo ata un máximo de 7 anos con posibilidade de fixar a cota no seu importe a 1 de xuño de 2022 (ou no importe da primeira cota para aqueles préstamos nos que esta se cargue con posterioridade a esa data), por un período de 12 meses desde o momento en que se realice a novación a través dunha carencia total ou parcial do principal, salvo que a carencia total do principal non sexa suficiente para fixar a cota nese importe, nese caso aplicarase unicamente unha carencia total do principal. O principal non amortizado devindicará xuros a un tipo de xuro tal que supoña unha redución do 0,5% do valor actual neto do préstamo de acordo coa normativa vixente.

    Nos supostos a) e a+b), a ampliación do prazo non poderá supoñer unha redución do importe da cota por debaixo daquela que se estivese pagando a data 1 de xuño de 2022.

    c. Conversión da fórmula de cálculo de xuro do préstamo inicial, pasando dunha fórmula suxeita a tipo variable revisable periodicamente a unha de tipo fixo. A oferta realizada neste caso, poderá ter o tipo fixo que oferte libremente a entidade.

    Calquera das alternativas expostas non poderá implicar o seguinte:

    (i) Supoñer unha modificación do tipo de xuro pactado, salvo que esta se corresponda coa indicada no punto c) anterior. (ii) Levar o cobro de gastos ou comisións, excepto que se trate dun préstamo sen xuro e o efecto do gasto ou comisión non supoña un aumento da TAE acordada no contrato inicial, ou ben se trate da prima da prórroga do contrato de seguro de protección de pagos. (iii) Comercializarse xunto con calquera outro novo produto vinculado ou combinado. (iv) Esixir o establecemento doutras garantías adicionais, persoais ou reais, que non constasen no contrato orixinal.

    Que se considera situación de vulnerabilidade económica?

    Para poder optar ás medidas alternativas contempladas no NCBP 2022 deberán darse de forma acumulativa todas as condicións subxectivas que describimos a continuación:

    a. Que o conxunto dos ingresos dos membros da unidade familiar (*) á que pertences non supere, os seguintes límites esixibles:

    i. Con carácter xeral, o límite de catro con cinco (4,5) veces o Indicador Público de Renda de Efectos Múltiples anual de catorce pagas (en diante IPREM) (**).

    ii. Este límite será de cinco con cinco (5,5) veces o Indicador Público de Renda de Efectos Múltiples anual de catorce pagas (en diante IPREM) no caso de que algún dos membros da unidade familiar teña declarada discapacidade superior ao 33 por cento, situación de dependencia ou enfermidade que lle incapacite acreditadamente de forma permanente para realizar unha actividade laboral.

    iii. O límite será de seis con cinco (6,5) veces o Indicador Público de Renda de Efectos Múltiples anual de catorce pagas (en diante IPREM) no caso de que o debedor hipotecario sexa persoa con parálise cerebral, con enfermidade mental, ou con discapacidade intelectual, cun grao de discapacidade recoñecido igual ou superior ao 33 por cento, ou persoa con discapacidade física ou sensorial, cun grao de discapacidade recoñecida igual ou superior ao 65 por cento, así como nos casos de enfermidade grave que incapacite acreditadamente, á persoa ou ao seu coidador, para realizar unha actividade laboral.

    (*) A composta polo debedor, o seu cónxuxe non separado legalmente ou parella de feito inscrita e os fillos, con independencia da súa idade, que residan na vivenda, incluíndo os vinculados por unha relación de tutela, garda ou acollida familiar.

    (**)Importe IPREM 2023 MENSUAL= 600€. IPREM 2023 en cómputo ANUAL (inclúe prorrata de pagas extraordinarias)= 8.400 €. Catro con cinco veces o IPREM 2023= 37.800 €.

    b. Que, nos 4 anos anteriores, ao momento da solicitude, a unidade familiar á que pertences sufrise unha alteración significativa das circunstancias económicas en termos de esforzo de acceso á vivenda, ou sobreviñeran nese período circunstancias familiares de especial vulnerabilidade. Para estes efectos entenderase que se produciu unha alteración significativa das circunstancias económicas cando o esforzo que represente a carga hipotecaria sobre a renda familiar se multiplicase por polo menos 1,2 (***)

    (***)Ingresos mensuais anteriores considerados da unidade familiar de 1.500 € e cotas anteriores mensuais de hipotecas de 400 € = ESFORZO ANTERIOR DO 26,67% (400 €/1.500 €). Ingresos mensuais actuais netos da unidade familiar de 1500 €, e cotas mensuais de hipotecas de 600 € = ESFORZO ACTUAL DO 40,00% (400 €/1.500 €)

    Consideraríase alteración significativa cando o esforzo hipotecario se incrementase por 1,2 (resultado do cociente esforzo actual dividido por esforzo anterior). Neste caso, (40/26,67) = 1,5. Trátase dun incremento polo tanto superior ao 1,2 de referencia, consideraríase alteración significativa da súa circunstancia económica.

    Enténdese que se atopan nunha circunstancia familiar de especial vulnerabilidade:

    1.º A unidade familiar na que algún dos seus membros teña declarada discapacidade superior ao 33 por cento, situación de dependencia ou enfermidade que lle incapacite acreditadamente de forma permanente, para realizar unha actividade laboral.

    2.º A unidade familiar coa que convivan, na mesma vivenda, unha ou máis persoas que estean unidas co titular da hipoteca ou o seu cónxuxe por vínculo de parentesco ata o terceiro grao de consanguinidade ou afinidade, e que se atopen en situación persoal de discapacidade, dependencia, enfermidade grave que lles incapacite acreditadamente de forma temporal ou permanente para realizar unha actividade laboral.

    3.º A unidade familiar na que exista unha vítima de violencia de xénero ou de trata ou explotación sexual.

    c. Que, a cota hipotecaria resulte superior ao 30% dos ingresos netos que perciba o conxunto dos membros da unidade familiar.

    A efectos das letras a) e b) anteriores, considerarase que presentan unha discapacidade en grao igual ou superior ao 33 por cento os pensionistas da Seguridade Social que teñan recoñecida unha pensión de incapacidade permanente no grao de total, absoluta ou gran invalidez, e os pensionistas de clases pasivas que teñan recoñecida unha pensión de xubilación ou de retiro por incapacidade permanente para o servizo ou inutilidade.

    Que documentación necesito para solicitar o NCBP 2022?

    Se, conforme ao disposto na norma, es residente nalgún dos concellos afectados pola Depresión Aislada en Niveis Altos (DANA) en diferentes concellos entre o 28 de outubro e o 4 de novembro de 2024, a concorrencia das circunstancias ás que se refire o apartado anterior, acreditarase ante a Entidade, mediante a presentación da seguinte documentación:

    a. Percepción de ingresos polos membros da unidade familiar:

    -Certificado de rendas, e no seu caso, certificado relativo á presentación do Imposto do Patrimonio expedido pola AEAT, ou o órgano competente da CA, no seu caso, en relación ao último exercicio tributario.

    -Últimas 3 nóminas recibidas

    -Certificado expedido pola entidade xestora das prestacións no que figure a contía mensual percibida en concepto de prestacións ou subsidios por desemprego.

    -Certificado acreditativo dos salarios sociais, rendas mínimas de inserción, ingreso mínimo vital ou axudas análogas de asistencia social concedidas polo Estado, as comunidades autónomas e as Entidades Locais.

    -No caso de traballador por conta propia, ao estar percibindo a prestación por cesamento de actividade, o certificado expedido polo órgano xestor, no que figure a contía mensual percibida.

    b. Número de persoas que habitan a vivenda:

    -Libro de familia ou documento acreditativo da inscrición como parella de feito.

    -Certificado de empadroamento relativo ás persoas empadroadas na vivenda, con referencia ao momento da presentación dos documentos acreditativos e aos seis meses anteriores.

    -Declaración de discapacidade, dependencia ou de incapacidade permanente para realizar unha actividade laboral.

    c. Titularidade dos bens:

    -Certificados de titularidades expedidos polo Rexistro da Propiedade en relación con cada un dos membros da unidade familiar.

    -Escrituras de compravenda da vivenda habitual, así como as escrituras de constitución da garantía hipotecaria e as súas posteriores modificacións, e outros documentos xustificativos no seu caso, do resto das garantías persoais ou reais constituídas, se as houbese.

    d. Declaración responsable relativa ao cumprimento dos requisitos esixidos para considerarse situado en situación de vulnerabilidade.

    Como e ata cando podo solicitar o NCBP 2022?

    O NCBP podía solicitarse ata o 31-12-2025.

    Actualmente, só o poderás solicitar se es persoa física residente nalgunha das localidades incluídas no anexo do Real Decreto-lei 6/2024, do 5 de novembro, polo que se adoptan medidas urxentes de resposta ante os danos causados pola Depresión Aislada en Niveis Altos (DANA) en diferentes concellos entre o 28 de outubro e o 4 de novembro de 2024, poderás solicitar as medidas alternativas do NCBP 2022 ata o 30 de xuño de 2026, se acreditas cumprir requisitos de adhesión.

    Para iso, deberás dirixirte á túa oficina de Abanca, ou se o prefires, á que sexa da túa elección para ampliar información e iniciar o proceso.

    Para continuar coa tramitación será necesario que asines o Formulario de Solicitude que se che facilitará na túa oficina ABANCA, achegando, conxuntamente toda a documentación requirida (incluída a Declaración Responsable relativa ao cumprimento dos requisitos para considerarse en situación de vulnerabilidade).

    No caso de ter contratada a Banca Móbil ou a Banca Electrónica, existe a posibilidade de que asines o Formulario de Solicitude de NCBP 2022 e Declaración Responsable a través de sinatura a distancia.

    A presentación de toda a documentación requirida, xunto co Formulario de Solicitude, é requisito imprescindible para poder comezar a cursar a túa petición. Por favor verifica que achegas correctamente a mesma.

    Unha vez realizada a petición, e verificado que achegaches todos os documentos esixidos e que se cumpren os requisitos de elixibilidade, disporase dun prazo de 15 días para a formalización das medidas.

    Se cumpres as condicións subxectivas para estar considerado en situación de vulnerabilidade poderás optar a unha das medidas que che indicamos máis arriba. Dita medida á que optes, deberá formalizarse mediante escritura pública, asinada ante Notario por todos os intervinientes da operación. A escritura de Novación, deberá inscribirse no Rexistro da Propiedade correspondente. A inscrición da escritura no correspondente Rexistro da Propiedade terá plenos efectos, no seu caso, fronte aos acredores intermedios inscritos, aínda que non se conte co consentimento destes.

    Todos os gastos que se orixinen pola formalización ante Notario e a inscrición no Rexistro da Propiedade correspondente da escritura de Novación contemplando as medidas seleccionadas, serán de conta da Entidade.

    Antes da formalización da devandita Novación, a Entidade deberá facerche entrega de:

    (i) Información simplificada sobre as medidas alternativas sobre as que podes optar para novar condicións. Esta información, polo menos, conterá as consecuencias xurídicas e económicas das distintas alternativas de novación ofrecidas; e no seu caso, as condicións da prórroga do seguro de protección de pagos ou de amortización de préstamo que inicialmente se contratase co préstamo cuxa novación se solicitase.

    (ii) Proposta de Novación do préstamo, unha vez estudadas as alternativas e optado en firme por unha delas.

    Ditos documentos seranche entregados de forma gratuíta en soporte duradeiro por calquera medio, incluídos os telemáticos e os servizos de banca electrónica se dispós deles.

    Cando saberei se son apto para acollerme a algunha das medidas alternativas do NCBP 2022?

    A solicitude de NCBP 2022 será efectiva no momento en que achegues toda a documentación requirida e se comprobe que cumpres todos os requisitos de elixibilidade.

    Por exemplo, se presentas a solicitude xunto coa documentación necesaria e se verifica, o 24 de xuño que es apto por cumprir criterios de elixibilidade, a próxima cota que pagarás contemplando as novas medidas, no suposto de que o préstamo estivese ao corrente no pago, será a de xullo.

    Informarémoste puntualmente se cumpres os requisitos e podes acollerte ás medidas alternativas previstas no NCBP 2022, ou no seu caso, os motivos de non poder beneficiarte das mesmas.

    Consecuencias da solicitude indebida das medidas para a novación da débeda hipotecaria realizada ao abeiro do NCBP 2022

    A aplicación indebida destas medidas implicará que:

    • Serás responsable dos danos e prexuízos, así como dos gastos xerados pola aplicación das medidas alternativas, sen prexuízo das responsabilidades doutra orde ás que a conduta puidese dar lugar.

    • O importe dos danos, prexuízos e gastos non poderá resultar inferior ao beneficio indebidamente obtido pola aplicación da norma.

    • Tamén incorrerás en responsabilidade se voluntaria e deliberadamente, buscas situarte ou manterte na condición de debedor hipotecario elixible por estar en risco de vulnerabilidade coa finalidade de obter a aplicación destas medidas, correspondendo a acreditación desta circunstancia á Entidade coa que tivese concertado o préstamo ou crédito.

    Outras consideracións

    A formalización do contrato polo que se establece algunha das medidas adoptadas por virtude do establecido no NCBP 2022 non estará sometida ao previsto nos artigos 10, 11, 12, 14 e 15, e o apartado 2 da disposición transitoria primeira da Lei 5/2019, do 15 de marzo, reguladora dos contratos de crédito inmobiliario.